De bekerfinalisten seizoen 1996-1997

De winnaar: Roda JC

De historie

Liefst zes clubs waren betrokken bij de fusieclub Roda Juliana Combinatie. Minor Kerkrade (van 1 augustus 1926) en SV Bleijerheide (27 juli 1914) gingen op 10 november 1954 verder onder de naam Roda Sport. Juliana (20 juli 1910) en Rapid ’54 (1 juli 1954) verenigden zich op 14 november 1954 in Rapid JC. Anderhalf jaar later werd Rapid JC kampioen van Nederland. De hoogste afdeling bestond uit de hoofdklassen A en B. De nummers één en twee van beide klassen plaatsten zich voor de kampioenscompetitie. Rapid JC diende een beslissingsduel met SC Enschede af te werken om zich te plaatsen voor de titelstrijd. Daarin waren Elinkwijk, NAC en Sparta te zwak voor de ploeg die werd aangevoerd door Wiel Coerver. Op 27 juni 1962 kreeg Roda JC definitief gestalte na de fusie van Roda Sport en Rapid JC. Onder leiding van Hans Coerver (broer van Wiel, die later als coach van Feyenoord landskampioen werd en de Uefa Cup won) kreeg de club pas ruim tien jaar na de fusie enig aanzien.

Kerkrade heeft altijd een opvallende rol in de voetbalgeschiedenis gespeeld. Voor de Tweede Wereldoorlog speelden Bleijerheide en Juliana al op het hoogste niveau. In het seizoen 1939/’40 werd Juliana met overmacht kampioen van de afdeling Zuid. In de strijd om het landskampioenschap eindigde Juliana twee punten achter Feyenoord. Na de oorlog werden Juliana en Bleijerheide in de eerste klasse ingedeeld. In het seizoen 1947/’48 promoveerde Minor Kerkrade naar de eerste klasse, waardoor drie clubs uit de mijnstad op het hoogste niveau speelden.
Sinds 1973 speelt de club onafgebroken op het hoogste niveau. Onder trainer Bert Jacobs haalde Roda JC in 1976 voor het eerst de eindstrijd van het bekertoernooi. Pas in de verlenging wist opponent PSV één keer te scoren. Omdat PSV dat jaar ook landskampioen werd mocht Roda JC deelnemen aan het Europese toernooi voor bekerwinnaars. In de eerste ronde werd Roda geëlimineerd door Anderlecht. Na 1976 bereikte Roda – tot vorige week donderdag – nog twee keer de finale van het nationale bekertoernooi. In 1988, met Rob Jacobs als trainer, verloor Roda wederom van PSV, dit keer met 3-2. Net als 12 jaar eerder werd PSV ook kampioen zodat Roda opnieuw Europa in mocht. Het seizoen 1998/’89 werd meteen het meest succesvolle Europese jaar van Roda. In de kwartfinale nam het Bulgaarse Sredets Sofia de strafschoppen beter, vooral omdat Michel Boerebach en Alfons Groenedijk vanaf 11 meter misten. In 1992 verloor Roda de bekerfinale van Feyenoord, met 3-0.

Dankzij de inspanningen van het bestuurslid technische zaken annex huisbankier Nol Hendriks, werd Roda opgestuwd in de vaart der volkeren. Hendriks bleek oog te hebben voor niet al te kostbare spelers, die in sommige gevallen voor veel geld elders verhuisden. Hendriks was al bij ruim vijftig transacties betrokken. In het seizoen 1994/’95 reikte Roda onder Huub Stevens tot het beste resultaat in de PTT-telecompetitie. De club werd na Ajax tweede. Roda speelde als enige opponent twee keer gelijk tegen de ploeg die in 1995 zowel de Europese als wereldtitel veroverde. Roda deed dat met gevestigde waarden als Ruud Hesp, Arno Doomernik, Johan de Kock, Ger Senden, Raymond Atteveld, Eric van der Luer, Tijjani Babangida, Barry van Galen, Tomek Iwan en Max Huiberts. Na het seizoen waarin Roda uitstekend presteerde, vertrokken Atteveld, Huiberts en Iwan. Wat volgde was een moeizaam seizoen waarin de succesvolle trainer Huub Stevens de voorkeur zou geven aan Schalke’04, dat Roda in de eerste ronde van het toernooi om de Uefa Cup uitschakelden. Zowel Roda, nu met Martin Jol in de dug-out, als het Schalke van Stevens, beleefden in de maand mei één dag achter elkaar het finale-genot.

De internationals

Het Nederlands elftal maakte van twee spelers van Rapid JC gebruik, Noud van Melis en Harry Brüll. Inmiddels werden tien spelers van Roda JC uitverkoren voor Oranje: Jan Jongbloed, Dick Nanninga, Pierre Vermeulen, Adrie Koster, René Hofman, Wilbert Suvrijn, John van Loen, Henk Fräser, Johan de Kock en Eric van der Luer.

Prestaties over de grens

Na de in 1956 behaalde titel nam Rapid JC in het seizoen 1956/’57 deel aan het Europa Cup I toernooi. In de eerste ronde was Rapid JC vrijgesteld daarna eindigde het Europese avontuur van Rapid. Zowel thuis (3-4) als uit (2-0) was Rode Ster Belgrado te sterk voor de Limburgers.
Roda JC speelde tot aan dit seizoen zestien Europa Cup wedstrijden:

De verliezende finalist: SC Heerenveen

De historie

In de jaren veertig werd het van 20 juli 1920 daterende SC Heerenveen negen keer achtereen noordelijk kampioen, van 1942 tot en met 1951. Alleen in 1945 werd niet om de districttitels gespeeld. Vooral in 1947 was Heerenveen met Abe Lenstra in de gelederen een serieuze gegadigde voor de landstitel, die via een onderonsje met districtkampioenen werd beslist. In 1947 was Heerenveen dicht bij het landskampioenschap. De Friezen dienden slechts Ajax voor te laten gaan, maar lieten NEC, MVV, BVV en Blauw Wit achter zich. Een jaar later eindigde Heerenveen wederom als tweede, dit keer achter het Bossche BVV.

Uniek was de volksverhuizing op hemelvaartsdag 1997 overigens geenszins. Op 4 juni 1949 speelde Heerenveen in De Kuip een historisch duel met SVV uit Schiedam. Bij winst zou Heerenveen een beslissingswedstrijd om de titel afdwingen. SVV - Heerenveen trok 69.300 toeschouwers, een bezoekersrecord voor het stadion in Rotterdam-Zuid dat nooit meer zal worden gebroken. Duizenden aanhangers vergezelden Heerenveen naar het uitpuilende stadion. Het elftal, dat bestond uit de Friezen Jan Lenstra, Marten Brandsma, Germ Hofma, Abe Lenstra, Henny Jonkman, Sietse de Jong, Wim Molenaar, Jan Bosscha, Tieme Veenstra, Mollo de Jong en Sietse van der Laan, bleek niet opgewassen tegen SVV dat met 3-1 won en daarmee de titel veilig stelde. Abe Lenstra, geboren in het jaar van de oprichting van Heerenveen, was in die tijd de spil waar alles om draaide. Dat blijkt ook uit zijn productie voor de blauw-witten: 523 goals, waarmee hij onaantastbare topscorer van Heerenveen blijft. Heerenveen kwam thuis met 1-5 achter tegen Ajax maar won toch met 6-5. Dankzij de brille van Us Abe. In Maastricht stond Heerenveen binnen dertig minuten op een 4-0 achterstand. Drie minuten voor tijd besliste Heerenveen de wedstrijd tegen MVV, en werd het 6-7. Dankzij de onvergelijkbare Abe Lenstra, die op initiatief van de Engelse trainer van Heerenveen, Syd Castle, al op veertienjarige leeftijd in het eerste team debuteerde. Lenstra werd op 34-jarige leeftijd door Heerenveen aan SC Enschede verkocht. Voor de Twentse club speelde Lenstra 135 wedstrijden waarin hij 89 keer scoorde. Hij beëindigde zijn profloopbaan bij rivaal Enschedese Boys, waarvoor hij nog drie jaar uitkwam. In maart 1986 werd het inmiddels gedemonteerde Heerenveenstadion aan de J.H. Kruisstraat naar Frieslands beroemdste voetbalzoon vernoemt. Het eerbetoon aan de in 1985 overleden Abe Lenstra bleef na de opening van de nieuwe thuishaven gehandhaafd.

Bij de invoering van het betaald voetbal in 1954 belandde Heerenveen in de eerste klasse. Twee later volgde indeling in de tweede divisie. In 1960 werd de club derde, maar promoveerde wel naar de eerste divisie. Twee jaar later daalde Heerenveen weer af naar de tweede divisie. In 1970 werd Heerenveen kampioen van de tweede divisie, waarna twee decennia in de eerste divisie volgden. In 1990 lukte het Heerenveen als eerste Friese ploeg via een geslaagde nacompetitie door te dringen tot de eredivisie. Het verblijf was van korte duur. Op 5 mei 1991 keken ruim drieduizend Friese supporters toe hoe SVV met 2-1 won, waardoor het in die dagen door Fritz Korbach getrainde Heerenveen meteen weer degradeerde. Twee jaar later kwam er een veel grotere armada op gang, omdat Heerenveen voor het eerst in het 73-jarige bestaan was doorgedrongen tot de finale van het bekertoernooi. Later werd dat wapenfeit nog gevolgd door promotie naar de PTT-telecompetitie. Liefs 23 duizend supporters togen op 20 mei 1993 naar De Kuip, een aantal dat vorige week donderdag ruimschoots werd overtroffen. Tegenstander Ajax won vier jaar geleden met 6-2, maar daar werd nauwelijks op getreurd door Foppe de Haan (al twaalf jaar in dienst), de spelersgroep en de aanhang.

De internationals

Tot nu toe kwamen twee spelers van Heerenveen uit voor Oranje, Abe Lenstra en Germ Hofma. De legende Lenstra debuteerde op 31 maart 1940 in De Kuip tegen Luxemburg. Lenstra scoorde al naar tien minuten, maar Oranje verloor met 4-5. Lenstra droeg als speler van Heerenveen 32 keer het Oranjeshirt. Als speler van SC Enschede voegde hij nog eens vijftien caps aan zijn totaal toe. Zijn laatste interland speelde hij op 39-jarige leeftijd. Germ Hofma speelde zijn twee interlands binnen drie dagen, op 8 en 11 juni 1950. In bede gevallen verloor Nederland de uitwedstrijden met 4-1: eerst van Zweden, vervolgens van Finland.

Prestaties over de grens:

SC Heerenveen plaatste zich nog nooit voor een Europees toernooi. Wel kwam de Friese club twee keer uit in het toernooi om de Intertoto Cup, met als inzet plaatsing voor de voorronde van het Uefa Cup toernooi.

Bron: Speciale bijlage Voetbal International (nummer 20) over de bekerfinale Roda JC – Heerenveen van 8 mei 1997: Roda wint voetbalfeest