Martin Jol wil met Roda JC heel Nederland gek maken
Door Anton Lippold
 De nieuwe trainer van Roda JC liet zich inspireren door Vujadin Boskov, voor wie hij als speler van FC Den Haag veel ontzag had. ‘Hij was zó direct, hij communiceerde met zijn persoonlijkheid’, zegt Martin Jol (40). Nadat Roda onder Eddy Achterberg tegen AZ, Sparta en PSV onderuit ging, werd de drievoudige international aangesteld om de ploeg terug te brengen naar de subtop.
‘Jullie lijken Ajax wel!’ roept Martin Jol tijdens zijn eerste training bij Roda JC. De geboren Hagenaar, die als trainer zijn debuut maakt in het profvoetbal, is tevreden over de inzet van de spelers, die zeer fanatiek trainen. ‘Ze lopen ineens een stuk harder’, mompelt een supporter. Jol: ‘Ik ben ongelooflijk verbaasd dat ze in zo’n hoog tempo trainen. Normaal gesproken wordt er tijdens een training een rustig rondootje afgewerkt, maar bij Roda vliegen ze er gelijk in. Bij een positiespelletje beginnen ze gelijk te tellen. Eén, twee, drie, vier. Dat viel me meteen op.’ Hij zegt een goede indruk te hebben gekregen van de spelers: ‘Een lekker gretig groepje. Leuke knapen, puike mentaliteit, fanatiek en sommigen hebben meer in hun mars dan ze zelf denken. Daarom vergeleek ik de spelers van Roda met Ajax. Althans, het Ajax van het moment. Ik heb er niets van gemerkt dat er problemen zouden zijn met de discipline. Ik heb er alle vertrouwen in dat het weer goed komt met Roda.’
Discipline. Hèt toverwoord van Huub Stevens, een trainer die bekend staat als hard, eerlijk en duidelijk. ‘Stevens en Jol zijn trainers die beiden respect afdwingen bij een spelersgroep, waardoor ze beter functioneert’ meent Nol Hendriks, bestuurslid technische zaken en huisbankier van Roda. ‘Beiden hebben een heldere visie en hoewel hun opvattingen over voetbal wel wat anders zijn, hebben we nu weer een trainer die hetzelfde heeft als Stevens.’ Martin Jol: ‘Maar ik houd niet van een opgelegde discipline, boetes van vijf gulden bijvoorbeeld. Het is heel simpel: als een speler te laat komt op een training, dan krijgt hij geen boete, maar mag hij gewoon niet meetrainen. Klaar. Je moet kijken naar de situatie. Als het goed gaat ben ik heel gezellig en kan er een hoop. Er mag best een keertje een ongedwongen sfeer zijn. Maar als ik niet tevreden ben, kan ik heel chagrijnig zijn en treed ik hard op. Een aantal regeltjes ga ik denk ik wijzigen, maar als blijkt dat sommige huisregels goed zijn, dan handhaaf ik die natuurlijk. Maar onder Stevens was het zo dat de spelers vóór de training niet op het veld mochten komen, ze moesten samen met de trainer naar het veld lopen. Dat hoeft van mij dus niet. Ik vind dat ze best voor zichzelf een balletje mogen trappen.’
Vanwege negatieve publiciteit besloot de spelersgroep zichzelf een spreekverbod op te leggen en aanvoerder Ruud Hesp aan te wijzen als woordvoerder. De doelman mokt: ‘De laatste weken leek Roda wel een rebellenclub en dat deed ons pijn. We zouden opeens niet meer gedisciplineerd zijn en niet gedreven. Daar werden we echt gek van. Een aantal spelers is vader en weet precies wat wel en wat niet kan. Wij kennen onze verantwoordelijkheden wel, hoor. Onder Achterberg veranderde er niets, maar het ging op het veld helemaal mis. Wel ben ik blij dat het bestuur zo snel een besluit heeft genomen. Dat vind ik klasse. Er moest, in het belang van alle partijen, duidelijkheid komen. Maar laat één ding duidelijk zijn: Eddy Achterberg heeft de kwaliteiten om hoofdtrainer te zijn.’ Voor de spelers was, zo bekent Hesp, de benoeming van Martin Jol een volslagen verrassing. ‘Omdat er andere namen circuleerden: Rijsbergen en Neumann. Jol stond geloof ik niet op het lijstje. Als trainer is hij een onbekende, maar toen Stevens trainer werd van Roda kwam hij binnen als de jeugdtrainer van PSV. Jol komt op mij goed over, hoewel ik hem nog maar twee uurtjes heb meegemaakt.’
 Eddy Achterberg kreeg van het bestuur de toezegging te worden betrokken bij de zoektocht naar een nieuwe trainer. ‘Of zijn aanstelling voor mij ook een verrassing was? Och, er zou een andere trainer komen, dat wist ik. Hij is heel erg gedreven, dat is al een pluspunt. Als mens ken ik hem echter niet goed. Het gekke was, dat mijn vrouw als dacht dat Jol zou worden gevraagd. Zelf had ik Theo Vonk en Nico van Zoghel genoemd als mogelijke opvolgers. En ik had ook de naam Jan van Deinsen in mijn hoofd. Jol heeft in het amateurvoetbal veel succes gehad, maar de omschakeling naar het profvoetbal zal voor hem toch nog best groot zijn.’
Vorige week zondag, de dag na de smadelijke nederlaag tegen PSV (8-0), werd Martin Jol al benaderd door Nol Hendriks. Niettemin verklaarde het bestuur op maandag met een stalen gezicht dat Eddy Achterberg voorlopig hoofdtrainer bleef. ‘Ik wilde zondag alleen weten of Jol wilde en of hij beschikbaar was,’ aldus de textielbaron. ‘We kregen een hoop namen van mogelijke kandidaten, maar we hoorden zoveel positieve verhalen over Jol. Louis van Gaal heeft hem ook aanbevolen bij onze voorzitter. Hij zei: ‘Jol zou volgens mij perfect bij jullie passen, maar dat gold destijds ook voor mezelf en desondanks hebben jullie mij niet genomen.’ Na het eerste gesprek met Martin wist ik al dat het goed zat, dat hij bij ons past. Zo’n type zochten wij en daarom zijn wij erg blij met hem. Eerste wilde hij maar voor twintig maanden tekenen, dat vonden wij te weinig. Uiteindelijk zijn het er 32 geworden.’ Na het verlies tegen AZ (2-0), Sparta (4-0) en PSV, kwam het Roda bestuur tot de conclusie dat er zo snel mogelijk een nieuwe trainer moest komen. Voorzitter Theo Pickée: ‘Zo kon het echt niet langer, er moest iets gebeuren. Roda dreigde ineen te storten en dat mag nooit meer voorkomen.’ Eddy Achterberg was na het vertrek van Huub Stevens naar Schalke 04 for the time being aangesteld als zijn opvolger. Pickée: ‘Het gaat te ver Achterberg de schuld te geven van die slechte prestaties, maar de spelers pikten het niet o pen dan moet je je afvragen of de verhouding tussen de selectie en de trainer wel goed is. De spelers waren de strakke hand van Stevens gewend, onder Achterberg was dat minder. Dan moet je een beslissing nemen.’
 ‘De spelers namen Eddy Achterberg als hoofdtrainer niet serieus. Dát was het probleem’, meent Nol Hendriks. ‘Als Huub binnenkwam was het muisstil, maar als Eddy binnenkwam werd er gelachen. Beide situaties zijn niet goed, er moet een tussenweg komen. In de situatie die was ontstaan na het vertrek van Stevens ging het niet goed met Achterberg, maar eigenlijk kun je hem dat niet kwalijk nemen. Hij was altijd de tegenpool van Huub Stevens. Die trapte de spelers de grond in en vervolgens haalde Achterberg ze weer uit de put. Hij is de lolbroek en vulde Huub daarom perfect aan. Achterberg en Stevens vormden een uitstekende combinatie. Als je als assistent dan ineens hoofdtrainer wordt, dan krijg je het nu eenmaal moeilijk. De spelers moeten dan op een andere manier tegen je aankijken en jij moet totaal anders met de spelers omgaan. Ik hoop dat Eddy Achterberg goed kan samenwerken met Martin Jol en ondanks alles blijft hij een uitstekende trainer. Hij kan hier bijtekenen tot 2004, maar daarmee wil hij nog even wachten.’
‘Ik wil eerst eens kijken hoe het met Jol gaat lopen,’ verklaart Eddy Achterberg zelf. ‘Dat heeft tijd nodig, zo ging het ook met Stevens. Met hem vormde ik een sterk blok. Als Huub zei dat een witte tafel zwart was, dan blééf- ie zwart en dan steunde ik hem daarin. Dat gevoel moet terugkomen. Ik heb er geen problemen mee mijn oude job weer op te pakken, al heb ik het gevoel dat ik geschikt ben als hoofdtrainer. Ik heb niet het gevoel dat ik ben beschadigd. Als ik blanco was begonnen, aan het begin van een seizoen, dan was het allemaal heel anders gegaan. Ik vind dat je niemand op drie, vier wedstrijden kunt beoordelen. Als je aan een seizoen begint, dan kun je een ploeg kneden, naar je hand zetten. Ik moest echter zowel Huub Stevens als Eddy Achterberg zijn, dat kan niet. Ik heb geprobeerd mezelf te blijven, maar in zo’n korte tijd werkte dat niet. Ik denk niet dat de nederlaag tegen PSV mij de kop heeft gekost. Zelf heb ik vervolgens tegen de voorzitter gezegd dat het niet goed ging en dat we moesten praten. Dan gaan er dingen gebeuren. Dat was logisch en bovendien was ik aangesteld for the time being. Daarmee ging ik akkoord, maar dat zou ik niet meer zo doen. Het bestuur wil dat ook niet meer, omdat het toch onzorgvuldig is.’
De keu kan zich voorstellen dat Roda JC na drie nederlagen in paniek raakte en op zoek ging naar een andere trainer. ‘Het belangrijkste is dat het goed gaat met de club en men was natuurlijk bang dat er geen eind kwam aan de neerwaartse spiraal. De ploeg stond drie, vier punten voor op de onderste drie ploegen. Maar ook maar vier punten achter op de bovenste vijf. Dat ik mijn ambities kenbaar maakte, viel geloof ik nogal slecht. Maar het bestuur vroeg mij wat ik wilde. Het was logisch dat ik zei dat ik hoofdtrainer wilde worden. Als ik dat niet had gezegd, dan was het ook niet goed geweest. En de pers vroeg mij of ik teleurgesteld was als ik geen hoofdtrainer zou worden. Ik heb daar geen antwoord op gegeven, maar dat kwam verkeerd over. Maar ik ben positief ingesteld. Als het goed gaat met Roda, dan heb ik het ook naar mijn zin. Overigens heb ik nooit het gevoel gehad dat de spelers mij niet accepteerden als opvolger van Huub. Ik vind dat er op z’n tijd moet worden gelachen, want als ik geen lol heb, dan lig ik zo in een kistje. Wat niet wil zeggen dat ik geen grenzen ken. Wat belangrijk is: negen van de tien keer gaat een trainer weg omdat er problemen zijn, maar Huub stapte zelf op. En sindsdien is er een rouwproces gaande.’
Martin Jol, die zaterdag bij Scheveningen op emotionele wijze afscheid nam met een periodetitel: ‘Bij Roda heerste onder Stevens een bepaald gevoel. Dat is weg. Het goede gevoel moet terugkomen. Bij iedereen. Maar dat zal niet makkelijk zijn in het begin. Wat denk je dat er gebeurt als van Gaal nu al vertrekt bij Ajax? Dan stort de ploeg in elkaar, hoor. Maar het heeft geen enkele zin steeds maar weer over Stevens te praten. Hij is gelukkig bij Schalke en Roda moet nu met mij verder. Ze zitten nu eenmaal vast aan dat contract… Ik heb een ander karakter dan Stevens. Hij is hard en duidelijk. Ik kan ook direct zijn, maar ik wil duidelijkheid scheppen. Ik heb wel 25 trainers meegemaakt, maar Boskov maakte bij Den Haag indruk op mij. Vanwege het taalprobleem kon hij geen grote verhalen ophangen, maar die man was zó direcht. Hij communiceerde met zijn persoonlijkheid. Dan keek hij mij aan en wist ik precies wat- ie bedoelde. Kijk, of de trainer van Scheveningen nu vertrekt of die van Roda, iedereen die hem opvolgt krijgt het dan moeilijk. Stevens gaat weg en tegelijkertijd valt het gevoel weg. Achterberg was of is misschien dat gevoel ook kwijt. Voor hem is dat moeilijk, dat besef ik heel goed. Hij dacht misschien eerst: kan ik niet mee met Huub naar Duitsland? Ik ben positief ingesteld, wat mij betreft gaat het wel klikken met Eddy. Die man is zó ambitieus en ervan overtuigd dat hij het kan, dan is het moeilijk te verteren als het niet klikt. Ik hoop dat hij zich weer lekker gaat voelen. Ik hoop dat hij de energie heeft om weer top te kunnen zijn, dan lukt het vast wel.’
De oud- prof van FC Den Haag, FC Twente, Bayern Munchen, West Bromwich Albion en Conventry City was de laatste vijf jaar met veel succes werkzaam bij de amateurs van ADO Den Haag en Scheveningen. Jol slaagde afgelopen zomer voor de cursus Coach Betaald Voetbal en stond in de belangstelling van zes profclubs. ‘Den Bosch, Dordrecht ’90, Den Haag, FC Utrecht en Go Ahead Eagles waren heel concreet, terwijl de interesse van RKC informeel was,’ aldus Jol. ‘Voor het grote publiek ben ik wellicht niet zo bekend, maar de insiders weten wat ik allemaal heb gepresteerd en dat ik het al vijf jaar lang goed loop te doen in de top van het amateurvoetbal. Maar de media vinden dat kennelijk niet interessant, want wat we ook presteerden, er stond alleen maar een stukkie over in De Telegraaf. Toch schijnt dit de weg te zijn, via de amateurs naar het betaalde voetbal. Rijsbergen, Van Gaal en anderen hebben die weg ook bewandeld. Ik ben intussen veertig jaar en heb wat moeten doen om dit te bereiken. Je moet ook een beetje geluk hebben. Ik heb gelukkig goede clubs gehad om tot de cursus te worden toegelaten, anders had ik nu niet eens met jou gesproken, hoor.’
‘Toen Roda mij belde heb ik niet getwijfeld. Eigenlijk had ik wel een telefoontje verwacht. Die aarzeling had ik wel toen die andere clubs mij belden. Niet om arrogant te doen, maar ik had bij Scheveningen een clausule in mijn contract, die inhield dat ik tussentijds weg mocht als er een club uit de top vijf van de PTT Telecompetitie zou komen. Voor beide partijen was dat een goede, duidelijke afspraak. Ik ben overtuigd van mijn kwaliteiten, ik heb toch al wel wat bewezen. Scheveningen is geen afdelingscluppie. Toch? Roda heeft niets van me geëist, maar in hun hart willen ze natuurlijk Europees voetbal halen. Alleen: het zit niet in de mensen dat te zeggen. Met Den Bosch had ik een onderhoud. Het doel was een periodetitel. Prima. Maar vervolgens las ik dat de nieuwe trainer Zwamborn roept dat de club niets heeft geëist. Vergeet niet dat Roda vier jaar terug nog op de twaalfde plaats stond, ze hebben inmiddels een redelijke stijl ontwikkeld. Mijn voetbalvisie? Het aardige is dat elftallen onder mijn leiding altijd de meeste goals maakten en de minste tegen kregen. Ik houd van goed, georganiseerd en offensief voetbal en het maakt me niet veel uit of dat met drie of met vier spitsen tot stand komt. Ik wil een elftal creëren dat heel Nederland gek maakt. Ach, we zien het wel, dit zijn allemaal van die cliché’s joh. Ik kan wel van alles roepen, maar ik heb te maken met een groep en daar moet ik mijn speelwijze op afstemmen.’
Eén ding is Jol opgevallen bij Roda: de ploeg heeft te veel goals tegen, vijftien. ‘Ze willen veel strijd en duels en op de helft van de tegenstander spelen, maar het gaat vaak ten koste van het ander. We moeten wat minder risicovol spelen. In de voorhoede ontbreekt het aan snelheid doordat Babangida is vertrokken naar Ajax. Je kunt wel op de helft van de tegenstander willen spelen, maar dan moet je wel voldoende snelheid bezitten om balverlies op te vangen. Neem De Graafschap. Die ploeg heeft Viscaal en Ibrahim, die razendsnel zijn in de counter. Bovendien: ik wil van achteruit wat verzorgder gaan spelen en zorgen dat we een vrije man op het middenveld krijgen. Van Hoogdalem is daarvoor de geschikte man, hij kan perfect de gaatjes dichten. Je kunt in elke linie een- op- een spelen, tegen PSV bleek dat duidelijk. Maar ik ga eerst de spelers eens goed bekijken. Deze week spelen we vriendschappelijk tegen Racing Genk, zodat ik elke speler aan het werk kan zien.’
 In het thuisduel tegen De Graafschap revancheerde Roda JC zich voor de blamage tegen PSV. De Kerkraadse ploeg won vrij simpel met 3-0 via Stephan van der Heijden, Peter van Houdt en Regilio Vrede. In vergelijking met het duel in Eindhoven was het elftal op een aantal plaatsen gewijzigd. Richard Roelofsen speelde weer in de verdediging waardoor Vrede op de bank zat en Edwin Vurens was ook gepasseerd ten faveure van Gerald Sibon. Jol, die de wedstrijd in de sponsorruimte zag en de coaching aan Achterberg overliet: ‘Voorin ontbreekt het aan overleg, ze weten van elkaar niet wanneer ze moeten lopen en wanneer ze de bal moeten spelen. Maar ik ben best tevreden.’ En Eddy Achterberg? ‘Ik ben blij dat ik op deze manier afscheid heb mogen nemen als hoofdtrainer.’
Uit: Voetbal International nummer week 45-1996 (1996-1997) |
